UÇAN BALIK NASIL UÇAR ?

0
23

ÇAĞLAR şahittir ki, insanların en büyük özlemlerinden biri de uçmaktır. Hezarfen Mehmet Çelebi’den Niel Armstrong’a dek birçok kişi bu hevesten nasibini almışlardır. Fakat bu adamların ‘uçuş’ teknikleri ile, bizim sevgili uçan-balığımızın ‘uçuş’ TEKNİĞİ arasında büyük farklar vardır. Yine de denebilir ki uçan-balık uçuş tekniği bakımından uçaklara en çok benzeyen ‘uçan-hayvan’dır.

En az dört balık tipi uçabilme yeteneğine sahiptir; fakat içlerinde en usta olanı, şüphesiz (EXOCOETlDAE) diye bilinen, açık deniz yolcularının en ilginç eğlencesi; şirin ‘uçanbalık’ımız-dır. Aslında uçan-balıklar uçmayıp deniz yüzeyinde sekerek hız toplarlar ve bu hızlarının etkisi ile bir mermi gibi ileri fırlarlar.

Uçan-balık’ların kuyrukları da, diğer balıklarda olduğu gibi (V) şeklindedir. Ancak alt kolu, üst kolun hemen yarısı uzunluktadır. Kuyruğun bu özelliği ise ‘uçuş’un EN büyük etkenidir. Balığın göğsünün her iki yanında yapışık yüzgeçleri de KANAT’ları) balığın boyunun üçte ikisi uzunluğundadır ve su içinde, balık yüzerken gövdeye yapışık durumdadır.

Balık su düzeyine çıktığında, tam anlamı ile yataydır ve saatte 25 – 30 km’lik bir hiza sahiptir.

Bu durumda iken, balık ön yüzgeçlerini açar (artık, yüzgeçleri kanat görevini yüklenecektir); kuyruğu ise kapalı bir makas görünümündedir ve şu içine hafifçe sarkmaktadır. Bu durumda balık su düzeyi ile 15 derecelik bir acı yapmaktadır.
Balık şu içinde ki kuyruğunu hızla titreterek (yaklaşık olarak saniyede 50 vuruş); şu yüzeyinde kaymaya başlar. (Şu yüzeyi ile yapılan 15°’lik acı henüz korunmaktadır). Bu titreşimler sayesinde, balık, hızını saatte 60 km’ye kadar çıkarabilir. İşte bu hızda giderken balık, kapalı bir makas görünümündeki kuyruğunun iki kolunu hızla açar; —kuyruğun kısa üçünün suya hızla çarpmasıyla— suyun yüzeyinden yukarılara sıçrar. Açılmış olan on yüzgeçlerinin (kanatlarının) da yardımı ile balık, sudan 30 – 40 cm, yukarıda süzülerek 30 – 40 m yol alır.

Uçuş hızının düşmesiyle balık uçamaz olur ve ya doğrudan doğruya suya dalarak derinliklerde kaybolur ya da kuyruğunu suya daldırarak yeniden titreştirmeye başlar. Bu yolla balık ilk hızını kazanınca yeniden yukarı sıçrar. (Balığın bu teknikle uçuşu; hızla fırlatılan bir taşın şu yüzünde sekmesine benzetilebilir).

Uçan-balık’lar, genellikle, havada 3, 4 saniye kadar kalabilirlerse de 10. 13 saniye kadar uçup 100 metre kadar yol alanlara da rastlanmıştır.

avatar
  Subscribe  
Bildir