Pamukkale travertenleri kaç yaşında?

0
17

Pamukkale – Türkiye’nin en önemli turizm merkezi

Türkiye’nin en önemli turizm merkezlerinden biri olan Pamukkale her yıl yerli ve yabancı binlerce turist tarafından ziyaret edilir. Pamukkale’ye bu çekiciliği kazandıran, antik şehir “Hierapolis“in yanında bölgede oluşan aktif traverten oluşumudur Kırıklar ve çatlaklar boyunca yüze­ye çıkan kalsiyum karbonatça zengin sıcak ve/ve-ya soğuk sulardan kalsiyum karbonatın çökelmesi sonucu oluşan kayaçlar “traverten” diye adlan­dırılırlar. Pamukkale çevresinde birçok değişik yer­de aktif olmayan travertenler de yer almaktadır. Bu travertenlerin bulunduğu yerler, binlerce yıl ön­ce bugün Pamukkale de olduğu gibi aktif travertenlerin oluştuğu yerlerdir. Bölgenin tektonik olarak aktif olması nedeniyle eski kaynakların bir­çoğu tektonik hareketler sonucu yer değiştirmiştir.

Günümüzdeki aktif traverten oluşumu, Pamukkale platosunu kuzeydoğuda sınırlayan kuzeybatı-güneydoğu uzanımlı Pamukkale normal fayının düşen bloğu üzerinde yer alan ve sıcaklıkları 35-56 °C arasında değişen kaynaklardan çıkan sulardan oluşmaktadır Pamukkale de oluşum şe­killerine göre iki tür aktif traverten oluşumu göz­lenir. Bunlardan birincisi tarihi şehir “Hierapolis”in bulunduğu bölgede kuzeybatı-güneydoğu uzanımlı çatlak ve kırık sistemleri üzerinde bulunan kaynaklardan çıkan suların yamaç aşa­ğı akması sonucu oluşan “teras tipi travertenler” dır.  Bölgeye çekiciliği kazandıran, bu tür travertenlerdir. İkinci çeşit travertenler, “sırt tıpı travertenler “ diye adlandırılırlar ve bu tür tra­verten oluşumu Karahayıt Köyü yakınlarında gö­rülmektedir. Çatlaklar boyunca yüzeye çıkan sular, çatlağın her iki kenarında akarlar ve zamanla çatlak boyunca sırt oluştururlar.

Aktif travertene oluşumunun dünyada en iyi bili­nen örnekleri, İtalya ve Amerika’dadır.
Pamukkale’yi ziyaret eden birçok insanın aklına gelebilecek ilk sorulardan biri, şu olabilir

Pamukkale travertenlerı kaç yaşında?

Pamukkale’de değişik lokasyonlardan alınan traverten örneklerinde U/Th (U uranyum, Th toryum) metodu ile yapılan yaş tayinleri bölgede­ki traverten oluşumunun en az 400 000 yıldan beri devam ettiğini göstermiştir. Pamukkale Köyü‘nün batısından alınan 1 numaralı örneğin yaşı ortala­ma 418 000 yıl, tiyatronun üst kısmından alınan 2 numaralı örneğin yaşı ortalama 203 000 yıl. Karahayıt Köyü ne doğru olan gırış-çıkış kapısının yakınından alman 3 numaralı örneğin yaşı ise ortalama 59 800 yıl olarak hesaplanmıştır. Görül­düğü gibi Pamukkale binlerce yıllık bir işlem so­nucu günümüze gelmiş, dünyada eşine az rastlanan doğal bir güzelliktir. Pamukkale’nin bu doğal güzelliğini kısa sürede kaybetmesi, açık olan fakat istenmeyen bir gerçektir. Kültür Bakanlığınca başlatılan Pamukkale’yi kurtarma çalışmala­rının sonuçları merakla beklenmektedir.

Günümüzde önlem olarak görülen travertenler üzerinde çıplak ayakla yürümenin, ayakkabı ile yü­rümekten hiçbir farkı yoktur. Çıplak ayakla da ol­sa ayakkabı ile de olsa sonuçta travertenler üzerine basılıyor. Bu da travertenlere güzel görüntüyü veren ve oluşumları çok uzun zaman alan yüzeyde­ki küçük gölcüklerin bir ayak basması sonucu yok olmasına neden oluyor. En az 400 000 yıllık bir geçmişi olan bu doğa güzelliğinin daha uzun sü­re aynı güzelliğini koruyabilmesi için gerekli önlem­ler planlanan zamandan daha kısa sürede alınmalıdır.

avatar
  Subscribe  
Bildir