Otomobilde yıldırım çarpma tehlikesi var mıdır ? Otomobile yıldırım çarparsa ne olur?

0
135

Günümüz koşulları içinde otomobil çok yaygın bir vasıta olmuştur. Her türlü hava şartlarında kullanılan bu araç; trafik kazalarına karşı alınan ve pasif emniyet diye tabir edilen tedbirler dizisi dışında bazı meteorolojik olaylara, bilhassa yıldırım düşmesine karşı içinde bulunan yolcuları ne dereceye kadar emniyetle korur ? Bu sorunun cevabını Tübingen üniversitesi profesörlerinden Dr. Richard Mühleisen ile yapılan konuşmada yeterince bulacağınızı umarım :

Soru : Otomobilde yıldırım çarpma tehlikesi var mıdır ?
Cevap: Hiç bir şekilde yoktur, zira saç karoseri otomobilde yıldırım çarpmasına karşı bir koruyucudur. Çarpma esnasında yıldırımın oluşturduğu yüksek elektrik akımı taşıtın diş cidarı üzerinden ve ıslak tekerleklerden toprağa geçerek devreyi tamamlar. Bu sayede taşıtın içindeki yolcular da yıldırımdan etkilenmemiş olur, impuls vari akım akışında bir olay vardır ki, bu durumda akım, taşıtın metal cidarında saçın tüm kalınlığı boyunca değil üst yüzeyinde ince bir tabakadan akar.

Soru : Peki, içerideki yolcu karoseriye içeriden temas ederse bir şey olmaz mı ?
Cevap: Pek değil, potansiyel farkı bir miktar kendini gösterir, ancak çok küçüktür, zararsızdır.

Soru: Eğer, yıldırım radyo antenine de tesadüf ederse aynı şeyler söz konusu olur mu ?
Cevap: O zaman, eğer içeride radyoya yakın bir kişi var ise, bu kişiye radyo üzerinden şerare atlayabilir. Zaten pratikte radyo anteni bu tip havalarda yegane tehlike kaynağıdır.

Soru: Radyo anteni ile yağışlı ve şimşekli bir havaya girildiğinde ne yapmalı ?
Cevap: Mümkün mertebe en kısa zamanda anteni indirmek gerekir. En doğru hareket budur. Bilhassa çıplak bir yolda (şehirler arası otoban) giderken mümkün olduğu kadar çabuk anteni içeri çekmek gerekir.

Soru: Şimşek çakarkende mi ?
Cevap: Hayır, gökte şimşek çakıyor ise bundan katiyetle sakınılmalıdır. Aksi halde hayati tehlike mevcuttur. Yıldırım düşmesi esnasında dışarıdan arabaya temas edilmesi ölüm tehlikesi yaratır. Hatta eğer taşıtın yakınlarına düşse dahi araba ile yer arasında tehlikeli bir yüksek gerilim oluşabilir. Bu yüzden bu gibi durumlarda arabayı terk etmemelidir.

Soru: Üstu kısmen veya tamamen atılabilen tavanlı taşıtlar da yıldırım çarpmasına karşı emniyetli midir ?
Cevap: Metal kapaklı tavanlarda tehlike yoktur. Kumaş veya suni kumaş-dan tavanlarda da tehlike o kadar çok değildir; zira bu gibi tavanların karoseriye tutturulduğu yerlerde yeterli metal bağlantı elemanları mevcuttur. Bu gibi taşıtlarda tehlike, metal olmıyan yüzey alanı büyüdükçe artar.

Soru: Demek ki her şeye rağmen otomobil yağmurlu ve şimşekli havalarda en iyi koruyucudur ?
Cevap: Evet, en iyi koruyucudur. Yalnız bir tek tehlikeli durum vardır ve bu da çok seyrek ortaya çıkar: Yıldırımın düştüğü anda henüz tekerleklerin kuru olması durumu. Bu durumda tekerleklerde büyük bir enerji açığa çıkar ki, bu enerji tekerlek nahiyesindeki herhangi bir benzin veya yağ artığını tutuşturmak suretiyle yangına sebep olabilir. Böyle vakalar olmuştur, fakat çok nadirdir.

Soru: Aslında böyle bir durumda dışarı çıkıp kurtulma olanağı mevcuttur?
Cevap: Tabii, zira yangının büyümesi o kadar hızlı olmaz.

Soru : Bu nevi elektrikli havalarda seyre devam mı etmeli, yoksa hareketsiz mi durmalı ?
Cevap: Taşıt eğer kapalı ise ve dışarda anten çıkık değilse yola devam edilebilir, fakat biraz yavaş seyretmenin faydası vardır, bilhassa
yağış hattına yaklaşma esnasında hız kesmelidir.

Soru: Bir çok kimsenin yaptığı gibi taşıtın arkasından sarkıtılan lastik bantların faydası var mıdır ?
Cevap: Bu lastik bantlar denemelere göre sürtünmeden doğan elektrik yüklerini iletmektedirler. Fakat yüksek elektrik dirençleri yüzünden yıldırım enerjisini yere nakledemezler. Dolayısı ile böyle bir durum yolcuları yıldırım çarpmasına karşı koruyamaz.

Soru: Peki, metal zincir sarkıtmak ?
Cevap: işte bunun bir manası vardır. Bu zincir elektrik yükünü tehlikesizce taşıttan yola nakleder.

Kimler Neler Demiş?

Bildir
avatar