Nükleer reaktörlerin zararları, oluşan hasarlarda açığa çıkan maddeler.

0
105

Bir nükleer reaktör bir nükleer bomba gibi patlamaz, çünkü reaktörün kalbi kalın çelik ve beton duvarlarla örülüdür. Bu duvarlar bütünlüğünü kaybederse reaktör kalbinde mevcut -radyoaktif maddeler serbest kalır. Hangi maddeler? Bu birçok (aktöre bağlıdır reaktörde mevcut uranyum vb miktarı ve radyoaktivite seviyesi (yakıtın reaktörde kalma süresi), oluşan radyoaktif maddelerin yarı omrü ve nihayet reaktör kalbindeki ısı ve kazanın oluş biçimi.
Basınçlı su ile çalışan bir Fransız reaktörünü (PWR) alalım, bu reaktör 1000 megawatt gücündedir, çalışmak için 100 ton kadar yakıt gerektirir Yakıt başlangıçta parçalanabilen uranyum 235 ile (% 3.25) parçalanamayan (non-fissil) uranyum 238 karışımından ibarettir. Uranyum 238, bir nötron kaparak parçalanabilen plütonyum 239’a dönüşür.
Atom çekirdeği parçalanması (fisyon) çok ağır çekirdeklere özgü bir olaydır. Bir nötron’un çarpması sonucu ağır çekirdek. 2 veya 3 daha küçük ve hafif parçaya ayrılır, bu hafif çekirdeklerin hepsi radyoaktifdir, bunlara fisyon ürünleri denir.
Bir reaktörün bir günde oluşturduğu fisyon ürünlerinin gram olarak ağırlığı, o reaktörün megawatt olarak ısısal (termik) gücüne eşittir. Örneğin 1 gr U 235 veya plütonyumun parçalanması (yani yaklaşık 1 gr fisyon ürünleri oluşması) sırasında reaktör 1 megawatt/gün ısı enerjisi verir O halde 3000 megawatt’lik bir reaktör günde 3000 gr= 3 kg fisyon ürünleri oluşturacaktır. Bir yıl sonra bu reaktörde yaklaşık t ton (3 x 360=1080 kg) fisyon ürünlen birikecektir. Bu ise 1000 Hiroşima atom bombası demektir (Hiroşima’da 700 gr U 235 parçalanmıştı). PWR (pressurized water reactor) tipi reaktörlenn kalbinde 2 milyar curie’den fazla radyoaktivite birikir. Böyle bir reaktörde başlıca 20 kadar radyoaktif madde oluşur: iyod 131, 133 ve 135 stronsyum 89. 90 ve 91, ytrium 91, cesium 134 ve 137, tellurium 129. 131 ve 132; baryum 140, lanthanum 140 vb.
Kaza halinde bu elemanların hepsi atmosfere karışmaz İyod 131 gibi en uçucu olanlar gaz şeklinde, stronsyurn ve cesium gibi diğerleri havada asılı tanecikler (aerosol) olarak dışarı çıkar Bir elemanın ne kadarının reaktörü terkedeceği elemandan elemana değişir, elemanların reaktörü terkediş yüzdeleri şöyledir iyod 131,133 ve 135 % 70-100; cesium 137 % 90-50; tellurium 132 % 25-30; lanthanum 140 ve ytrium 91 % 0.1-1
Bu çeşitli elemanların çevreye yayılma hızları hava şartlarına (meteoroloji), engebelere ve parçacıkların çökme hızına bağlıdır. Bu hız bir eleman için ne kadar büyükse, reaktör civarındaki toprak o elemanla o kadar kirlenecek, radyoaktif bulutsa o elemanı o kadar az içerecektir Parçacıkların yere çökme hızı parçacık büyüklüğü ve rüzgarla ilgilidir
Kazanın büyüklüğüne göre, reaktör çevresinde 100 m-100 km yarıçapındaki bir alanda, hava tehlikeli (radyoaktif) hale gelebilir ve bu bölgenin boşaltılması gerekir.
Reaktör kazalarından sonra reaktör üzerine helikopterlerle tonlarca kum, bor ve kurşun dökülmesi gerekir, reaktör bunların altına gömülür Çernobil’de bu uygulanmıştır. Çernobil reaktör kazasında Sovyet makamlarının bildirdiğine göre kazadan Vs-1 saat sonra havaya tek bir radyoaktif püskürme olmuştur; havanın radyoaktif kirlenmesi bundan sonra durmuştur. Bu husus Moskova’ya çağrılan Viyana Entemasyonel Atomik Enerji Ajans ı nükleer güvenlik direktörü Moris Roser tarafından da doğrulanmıştır. Ayrıca reaktörü soğutan radyoaktifieşmiş suyun toprağa sızarak çevredeki su ve ırmaktan kirletmesini önlemek İçin, açılan yeraltı tünellerin- -den reaktörün altına kalın bir beton platform örülmektedir Bu duvar örülene kadar reaktör çevresindeki toprak dondurulmuş ve radyoaktif suların etrafa sızması böylece önlenmiştir.

Kimler Neler Demiş?

Bildir
avatar
wpDiscuz