MANDA KABAĞI bitkisi hakkında detaylı bilgi.

0
157

Süs kabağının yabani formu olan manda kabağı bitkisi. (Cucurbita foetidıssıma veya Chilicote ya da meyvesinin portakala benzemesi nedeniyle İngilizce mock orange) kurak ve yarı kurak bölgelerde yetişebilmektedir. Hem meyvesinden, hem de yapraklarından ve kökünden yararlanılabilecektir. Sülük sürgünleriyle ve yapraklarıyla toprağın üstüne yayılan bitkinin yeşil kısımları soğuktan etkilenmekte, ancak kök -25°C’ye kadar canlı kalmakta, bitki, mevsimi gelince yeniden yapraklanmaktadır.

3-4 yıllık manda kabağının kökü, 40 kg kadar gelmektedir. Bu kök nişasta yönünden çok zengin olduğu için sanayide nişastanın parçalanma ürünlerinin (dekstrin ve glikoz) elde edilmesinde kullanılabilmektedir. Yaprakları ve sürgünleri ise besleyici bir hayvan yemidir
Ancak, manda kabağının asıl ekonomik değeri, kabak tohumlarının yağından gelmektedir. Karbon sayısı yüksek doymamış yağ asitlerinden oluşan bu sıvı yağ insan gıdası olarak oldukça kalitelidir. 100 g yağın içinde 65 g linoleik asit, 23 g oleik asit, 6 g palmitinik asit bulunmaktadır.
Ayrıca, manda kabağı tohumlarının yağı alınmış artıkları (küsbeden) proteince zengin bir hayvan yemi olarak kullanılabilmektedir.

Manda kabağı bitkisini islah etmek için ABD, Meksika, Avustralya ve Lübnan’da yoğun çalışmalar yapılmaktadır. Yapılan araştırma sonuçlarına göre, bugün için 1 hektardan yılda alınan tohum miktarı, yaklaşık 2 ton’dur. Soyadan hektardan 3.5, ayçiçeğinden 1.5 ton tohum alındığı gözönüne alınırsa, rakamın oldukça yüksek olduğu görülmektedir.
Bu konudaki verilerin kesin olmamasına karşın, manda kabağından yılda 8 ton kök elde edilebildiği tahmin edilmektedir. Yapraklar için yılda üretim miktarı da aynı derecede yüksektir.

Manda kabağı üzerinde yapılan araştırmalarda ayrıca, tohumdan çıkan yağdan, dizel motorları için uygun yakıt ve alkol sanayiinin temel hammaddesi olan etanol (etil alkol) elde edilebileceği saptanmıştır. Bunun sanayi için büyük bir kazanç olduğu kesindir.
ABD’de New Mexico Eyalet Üniversitesi Enerji Enstitü-sü’nde yürütülen çalışmalarla, bu bitkinin tohumlanndan. ekildiği yıl toplandığında mı (tek yıllık) yoksa birkaç yıl bekletilip toplandığında mı (çok yıllık) daha çok yağ elde edileceği ve nasıl bir toprakta en iyi sonuç alınacağı araştırılmaktadır. Ekonomik değerinin yüksek olduğu anlaşılan manda kabağı için ayrıca, özel firmalar ve çiftliklerde de yoğun çalışmalar yapılmaktadır.
Manda kaöağının. (ilkemizde özellikle kurak ve yarı kurak, taban suyu derinde olan, kışı soğuk geçen bölgelerde (örneğin Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerinde) rahatlıkla yetıştirilebileceği düşünülebilir.

avatar
  Subscribe  
Bildir