Kütle nedir, ne ile ölçülür? Kütle tanımı

0
29

Bir parmak kalınlığındaki alüminyum kapıyı mı, yoksa aynı büyüklükteki demir kapıyı mı açmak daha zordur? Doğaldır ki, bu soruyu demir kapı diye yanıtlarsınız. Demir kapıyı açmak neden daha zordur daha ağır olduğundan mı? Hayır, Daha fazla kütlesi olduğundan.
Kütle ve ağırlık terimleri günlük konuşmalarda birbirinin yerine çok kullanılırlar. Ancak teknik anlamları çok farklıdır. Kütle, bir cismin eylemsizlik durumunun ölçümü, başka bir deyişle, konumu değiştirildiğinde gösterdiği dirençtir. Bir cismin kütlesi, onu oluşturan atom türlerine ve atom numarasına bağlıdır. Ağırlık ise bir cismin (ya da ay gibi gök cisimlerinin) yeryüzü merkezine çekiliş gücüdür.

Bu tanımlardan sonra, başlangıçtaki örneğe dönebiliriz. Bir demir atomunun kütlesi, alüminyumunkinden daha büyüktür. Bir demir atomunun çekirdeğinde alüminyum atomununkinden daha çok sayıda proton ve nötron (atomun kütlesinin büyük bir bolümünü oluşturan elementler parçacıklar) bulunur. Her iki kapının da eşit sayıda atomlara sahip olduğunu var sayarsak mantıksal olarak, demir kapının kütlesi alüminyumun-kinden daha büyüktür. Yani demir kapı, konumunun değiştirilmesine daha büyük bir direnç gösterir. Dolayısıyla demir kapıyı açmak daha zordur.
Bir cismin ağırlığı bildiğiniz gibi, cismin kütlesi İle yerçekimi kuwetinin cisme uyguladığı ivmenin çarpımına eşittir. Bir cismin kütlesi sabit kaldığı halde ağırlığı, bulunduğu yerin yerçekimsel alanına göre değişir. Ağırlığın değişmez gibi görünmesi, yer çekimsel alanın yeryüzünün birçok yerinde sabit oluşundan ileri gelir.
Bir cismi yeryüzünden Aya götürdüğümüzle, cismin oradaki kütlesinin Dünya’daki ne eşit olduğunu görürüz. Ancak, Ay’ın çekim gücü Dünya’dakinin yalnızca altıda birine eşit olduğundan, cismin Ay’daki ağırlığı, Dünya’dakinin altıda biri kadardır.
Çok büyük kütlesi olan bir cismin bile belli koşullarda ağırlıksız olabileceği bizi şaşırtmamalıdır. Örneğin bir uzay gemisi Dünya’dan uzaklaşırken, yer çekimi gücü azaldığından, ağırlığı da azalır. Bu durumda uzay gemisi. Dünya’dan ya da diğer bir gök-cisminden çok uzaktaki yıldızlara doğru yol alırken, ağırlığı olmayacaktır.

Kimler Neler Demiş?

Bildir
avatar
wpDiscuz