Kozmoloji ve kozmoteleoloji ne demek

0
23

Bilimin sonu var mıdır

Tarih boyunca insan, büyük аfetler yaşamış. Tu­fanlarla savrulmuş, depremlerle sarsılmış, yanardağ­lardan kopan lavların altında kalmış, sel baskınları, taşkınlar, fırtınalar, kuraklıklar, salgın hastalıklar gör­müş. Аpansız gelen iklim değişiklikleri, tarım yapı­lan toprağın verimini yitirmesi, yer yüzüne çarpan gök taşlarının öldürücü etkileriyle karşı karşıya kal­mış. Dünya denilen, bu aman vermez doğa çalkan­tılarının olup bittiği gezegende, içinde bulunduğu, onu sarıp sarmalayan çevresiyle didişmiş durmuş.

Dünya’yı kuşatan gök yüzüne zaman zaman sığın­mış, zaman zaman ondan korkmuş. Hayatta kalma savaşında milyonlarca kayıp vermiş. Tehlike dıştan, yakınındaki doğadan, gök yüzünden gelmemiş yal­nızca, kendi kendisiyle savaşmış, kendi kendini öl­dürmüş.
Bundan dolayı, çok eskiden beri toplumlar, dün­yanın ya da evrenin sonunun nasıl olacağı konusun­da düşünceler geliştirmişler. Sanatta, edebiyatta, ef­sanelerde, dinlerde, bilim çevrelerinde bu konu sık sık gündeme gelmiş. “Kıyamet teorileri”, “kıyamet öyküleri”, “kıyamet senaryoları” yazılmış, yazılmak­ta. Zaman zaman ruhsal dengesini yitirdiğine inanı­lan birtakım insanlar, kıyametin nasıl ve ne zaman kopacağını söylerler. Kiyamet nedeni genellikle, tan­rıların ya da Tanrı’nın gazabıdır; ahlak bozulmuş, in­san yanlış yollara sapmıştır.

Kıyamet beklentisi hiçbir zaman ortadan kalk­mıyor. İnsanlar sonlarının ne zaman ve nasıl olaca­ğını bilmek istiyor. Ölümlü olduğunu biliyor. Nasıl ve ne zaman öleceğini merak ediyor.
Sonumuzun nasıl olacağını biz de kendimize gö­re düşünüp tahmin edelim mi? Kozmoloji, evreni in­celeyen bilim dalı. Kozmogoni ise evrenin oluşumu­nu, başlangıcını. Evrenin yaratılışı, doğuşu, oluşu­mu hakkında değişik kuramlar tartışılıyor. Sonu hak­kında da. Evrenin başlangıcı ile ilgili kuramlar, ev­renin sonunu da kestirebilirler. Belki bilimin verileriyle kıyametin nasıl olacağı konusunda geliştirilen kuramlara, senaryolara (burada, “ senaryo”, bir süreci, bir oluşumu, kestirmeye, tahmin etmeye yöne­lik, bilimlere dayalı düşünceler olarak anlaşılmalı) ye­ni bir ad bulmak gerekiyor: Kozmoteleoloji (Kozmoz + telos + logos sözcüklerinden oluşuyor, sırasıy­la, evren, son, bilim demek).  Kozmoteleolojiye Türkçemizde “sonbilim” diyebiliriz belki. İnsanlık olarak sonu­muzu bilmeye yönelik, bilim destekli çabaların tümü­nü oluşturuyor, sonbilim). Sakın son bilimi, bilimin sonu, “en son bilim “, nihai, sonul bilim olarak anla­mayın. Bilimin sonu yoktur Evrende insan ve insan gibi bilim yapan varlıklar oldukça bilim hep olacaktır.

avatar
  Subscribe  
Bildir