Jojoba bitkisi nedir, nasıl yetiştirilir ve ne işe yarar?

0
25

Yaklaşık 40 yıl önce ekonomik değeri anlaşılan jojoba bitkisi, (Simmondsia chmensts) kurak ve sıcak bölgelerde yetişir.
Yapılan araştırmalarla jojoba yağının sanayide kullanılan pottwai yağının yerini alabileceği, üstelik birçok yönden daha da üstün olduğu anlaşılmıştır. Pottwai bitkisinin birçok hayvan türünün ölümüne neden olduğu da gözönüne alınınca, ABD de Jojoba bitkisinin ekimine ağırlık verilmiştir. Jojobanın yalnızca ABD deki ekim alanı 16 bin hektardır. İsrail de geniş ölçüde jojoba ekimine yönelmiştir.
Mavimsi yeşil yaprakları, sert dalları olan jojoba bitkisi, 3-4 yıllık olduktan sonra tohum vermekte, en yüksek tohum verimi 10 yaşındaki bitkiden alınmaktadır 200 yıla kadar yaşayabildiği tahmin edilen bitkinin yabani olanlarından yılda 14-18 kg temiz kuru tohum alınabilmektedir. Ancak yabani ve kültüre alınmış dallardan sağlanan en yüksek tohum miktarı kesin bilinmemektedir.

Jojoba bitkisinin ekonomik değerinin anlaşılmasından bu yana jojoba yetiştiriciliği konusunda yoğun çalışmalar yapılmakta, bitki ekim aralıktan, erkek ve dişi bitkilerin ekimdeki oranları, su ve gübre ihtiyaçları, uygun hasat şekilleri ve tarımsal mücadele yöntemlerinin verime olan etkileri araştırılmaktadır.
Jojoba yağı kozmetik sanayiinde, özellikle losyon, şampuan ve krem elde edilmesinde geniş bir uygulama alanı bulmuştur. Ancak jojoba yağı bugün için oldukça pahalıdır. Gelecekte üretim alanları genişledikçe fiyatın düşeceği düşünülmektedir.
Jojoba tohumunun yağı alındıktan sonra kalan küsbe, protein ve selülozca zengindir. Ancak hayvanlar için zehirli olan tanın ve diğer zararlı maddeleri de içerdiğinden, günümüzde ticari amaçla kullanılmamaktadır. Gelecekte özel tekniklerle zehirli maddelerden arıtılarak hayvan yemi olarak kullanılması düşünülebilir, örneğin Jojoba küsbesinde % 30 oranında bulunan protein, özel yollarla küsbeden alınıp kesit yem (yoğun yem) olarak kullanılabilir. Küsbeye arıtma tekniklerini uygulamanın güç ve pahalı olması durumunda, yem yerine gübre olarak, bu da ekonomik olmazsa yakıt olarak kullanma olanakları araştırma konusudur. Jojoba küsbesi bugün için kozmetik ve kağıt sanayinde kullanılmaktadır.
Küsbede % 8 oranında bulunan doğal zehir ekonomik değeri olan bir bileşiktir. Taninli bileşiklerden bazı boyalar, mürekkep ve ilaçlar yapılabilir.
Sıcak ve kuru taban suyu çok derinde olan bölgelerde yetişebilmesi nedeniyle, jojoba bitkisi için dünyada ve ülkemizde geniş ekim alanları bulunabilir.

Kimler Neler Demiş?

Bildir
avatar
wpDiscuz