İlk haberleşme uydusu, haberleşme uydularının tarihi.

0
38

Amerikan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Lyndon B. Johnson, telefon alıcısını kulağına yaklaştırdı ve: “İyi işitiliyor” dedi. Bu, aslında 640 kilometrelik mesafeden yapılan bir telefon konuşması için pek dikkate değer bir olay sayılamazdı. Öyleyse 10 Temmuz 1962’de yapılmış olan bu konuşmanın sansasyon uyandıracak yönü neydi? Cevap Çünkü bu, bir eliptik yörüngede 949 ila 5600 km yükseklikte yerin etrafında dönen Telstar 1 uydusu ile yapılan ilk telefon görüşmesi idi !

Bugün Atlantik-aşırı telefon görüşmeleri ve televizyon yayınları bile uzayda bunları nakleden haberleşme uyduları kadar tabi sayılmaktadır. Ancak şimdi bugüne kadarki en büyük ve modern uydu yörüngeye sokulmuş bulunmaktadır. Adına İntelsat V denen bu uydu birkaç haftaya kadar aynı anda 12000 telefon görüşmesi ve renkli iki televizyon programını nakletmeye başlayacaktır. Bu, günümüzden hemen hemen 40 yıl önce geliştirilmeye başlanmış olan uzay haberleşme tekniğinin şimdilik ulaştığı en üst basamaktır.

ikinci Dünya Harbi’nde Almanlar şunu keşfetmişlerdi: Kısa dalgalar, tıpkı ışık dalgaları gibi düz bir hat izlerler. Bu özellikleri yüzünden yerkürenin yuvarlaklığı dolayısıyla ancak kısa mesafelere erişebilirler, meyer ki tekrar yansıtılabilsinler !

Almanlar “ayı yansıtıcı olarak kullanmayı denediler, gerçekten de bir radar gereci sayesinde dünyamızın uydusu ile temas sağlayabildiler. Hatta Amerikalılar 1946’da bu yolla Washington ile Hawali arasında bir konuşma bağlantısı kurmayı başardılar. Daha sonra ay aracılığıyla tele-resimler bile gönderilebildi. Ancak haberleşme uydusu “ay”ın mahzurlu taralı, gönderme enerjisinin ancak %7 kadarını tekrar yansıtabilmesi idi. Bunun üzerine Amerikalılar 1960’ta 1600 km yükseklikte yapay bir “ay” yerleştirip onu şişirdiler. Echo 1 diye adlandırdıkları bu balonun çapı 40 metre idi ve fevkalade ince bir plastikten olan dış yüzeyi buharlaştırılmış alüminyum zerreleriyle kaplanmıştı. Bu pasif (sadece yansıtan) uydu aracılığıyla uzun mesafeli konuşmalar yapmak mümkün oldu.

Echo 1 ‘in atıldığı tarihten hemen hemen iki sene önce ABD Kara Kuvvetleri Score adındaki hemen hemen dört ton ağırlığında bir uyduyu yörüngeye yerleştirmişti. Score, iki verici ve alıcı gereci ile bir manyetik kayıt bandını ihtiva etmekteydi, Uydu, 13 gün devamlı olarak Başkan Eisenhower’in bir noel mesajını yayınladı Pilleri bitince suttu.

İlk gerçek aktif (yayını zaptedip gönderebilen) haberleşme uydusu gene ABD Kara Kuvvetleri tarafından atıldı. “Courier 1”. 18 günde 118 milyon kelimelik yayın zaptetti ve dünyaya geri gönderdi. İlk ticari uydu olan Telstar 1’ı inşa eden Bell şirketi teknisyenleri çalışmalarında bu uyduyu örnek aldılar.
Bunları bütün bir dizi uydu izledi Hepsinin de ortak bir mahzuru vardı: Yörünge etrafındaki hızlı dönüşleri yüzünden ancak kısa bir süre için yeryüzünün belirli bir bölgesindeki yayınları alıp gönderebiliyorlardı.

1963’te fırlatılan Syncom 2 ile durum değişti. Syncom 2, yerden 38000 km yükseklikteki yörüngesi üzerinde hareket ederken yerin dönüşüne aynen uyuyor, yani yerle senkronize edilmiş dönüşü dolayısı ile hep yerin bir noktasının üzerinde “sabit” duruyormuş gibi görünüyordu. Bu sayede, her zaman için kendisiyle radyo telsizi bağlantısı sağlamak imkanı vardı.

Bu yeni haber ulaştırma sisteminden yararlanmak üzere 1964’le Uluslar arası Haberleşme Konsorsiyumu (İntelsat) kuruldu. Bir yıl sonra Early Bird adlı İlk uydu hizmete sokuldu. Aradaa geçen zamanda bunların sayısı çoğalmıştır; örnek olarak İntelsat l-İV dizisini belirtebiliriz. Bunlar dış yüzeyi güneş hücreleri ile kaplanmış kutucuklar görünümündedir. Uzaydaki durumlarını sabitleştirmek için kendi eksenleri etrafında dönerler; ancak antenleri daima yeryüzüne yöneltilmiş olarak kalır. İntelsat V., yeni uydular dizisinin birincisidir. Dev boyutlu çifte güneş kanatları ve çok sayıdaki antenleriyle daha çok uçan bir sandığa benzemektedir. 975 kilo ağırlığındaki bu uydu artık dönerek değil, Münih’teki MBB müessesesi tarafından geliştirilmiş üç eksenli yöneltim ile dengede tutulmaktadır. Kızıl ötesi duyucular ve bir jiroskop, İntelsat V. ‘i dengede tutan küçük jeteri yöneltmektedir.

Kimler Neler Demiş?

Bildir
avatar
wpDiscuz