Hangi besin kaç kalori verir ve neye iyi gelir?

0
21

Protein:
Protein metabolizmanın aksaksız işlemesini, bünyede yeni hücrelerin oluşumunu ve mevcut olanakların korunmasını sağlar. Bu yararlarından dolayı protein gıdamızın en gerekli bir parçasıdır. Bilhassa et, balık, süt, peynir, baklagiller, soya fasulyesi ve az miktarda diğer bitkisel besinlerde bulunur. Hayvansal protein (et’te, balık’ta, süt’te) bitkiselden daha değerlidir. Bünyenin kendi kendine yapamadığı amino asitlerin oluşumunu sağlar.

Yağ: En çok enerji veren besin maddesi yağdır. Yağların fiziksel görünüşleri ve kimyasal özellikleri ihtiva ettikleri yağ asitlerine (doymuş, doymamış) bağlıdır. Yağları görülen ve görülmeyen yağlar diye ikiye ayırabiliriz. Bilhassa şişman şahısların görülmeyen yağlara dikkat etmeleri gerekir. Görülen yağlar tereyağ, margarin, zeytinyağı gibi yemek pişirmek için kullanılan yağlardır. Görülmeyen yağlar ise et, balık, süt, peynir, ceviz, fındık gibi yiyeceklerde bulunan yağlardır. Nebati yağların hazmı hayvansal yağlardan daha kolaydır.

Karbonhidrat : Seker, nişasta ve selüloz karbonhidrat bileşimleridir. Şeker ve nişasta bağırsakta glikoz veya fruktoza dönüşür, selüloz ise hazım edilemez. Karbonhidrat bilhassa bal, tahılgiller, patates, baklagiller ve meyvede bulunur. Bira, şarap, likör, meyve suyu ve limonata gibi çeşitli içeceklerde de karbonhidrat olduğu unutulmamalıdır.

Diğer besin maddeleri:
Bünyenin sağlıklı çalışması proteinler, yağlar ve karbonhidratlar tek başlarına sağlıyamazlar. Vitaminler, mineraller ve iz elementler çalışmayı tamamlarlar.

Vitaminler:
Çok sayıda vitamin vardır. Suda ve yağda çözünen diye ikiye ayrılırlar. Vitamin eksikliğin sonucu ağır hastalıklar meydana çıkabilir. Onun için tek yönlü beslenmemeye dikkat etmek, her vitaminden belli miktarda almak gerekir. Yoksa yavaş yavaş fiziksel ve ruhsal bozukluklar baş gösterir, insanın hastalıklara karşı dayanma gücü azalır. Vitaminler çeşitli olaylarla tahrip olurlar. Uzun zaman ışık ve hava etkisi altında kalan gıda maddelerinde, uzun zaman kaynatılan yemeklerde ve tekrar ısıtılan yemeklerde bulunan vitaminler besin değerlerini kaybederler Suda çözülen B ve C’ vitaminleri yıkanan salatanın, kaynatılan sebzenin suyunda kalır ve böylece yenen salata ve sebzedeki vitamin değeri azalır.

Mineraller ve iz elementler:
Mineral bedenin gelişmesi ve bünyenin fonksiyonu için çok önemlidir. En önemli mineraller kalsiyum, sodyum, potasyum, magnezyum, fosfor ve klordan oluşur. İz elementlerin en önemlileri ise demir, flor ve iyottur. Kalsiyum süt, peynir, yoğurt’ta: sodyum peynir, su ve kullandığımız tuzda: potasyum meyve, sebze, süt ve et’te; fosfor süt, et, balık, tahılda: klor kullandığımız tuzda ve pişmiş yemeklerde; demir ciğer, et, sebze ve ekmekte, flor balık ve çayda, iyot balık ve yumurtada bulunur.

Besleyici Madde Bileşimleri ve Miktarları:
Beslenmede alınan kalori miktarına dikkat etmek gerekir. Bu miktar yaş, cinsiyet, boy ve yapılan işin ağırlığına bağlıdır. İnsan yaktığı kaloriden fazlasını tekrar alırsa şişmanlar, eksiğini alırsa zayıflar.

Protein Gereksinimi:
Günde alınan protein miktarı vücut ağırlığının 1 kilogramı başına 0.9 gram ya da alınan kalori miktarının % 15’i olmalıdır. Bu protein miktarının 1/2’ı ile 2/3’sini hayvansal proteinler oluşturmalıdırlar.

Yağ ve Karbonhidrat Gereksinimi:
İnsanın bünyesi enerji gereksiniminin büyük kısmını yağ ve karbonhidratlarla tamamlar. Sağlıklı bir enerji tedariki için yağ ve karbonhidratlar belli bir oranda olmalıdırlar. Bu oranın % 25- 35’ini yağ ve % 45-65’ini karbonhidratlar meydana getirirse, bu kombinasyonun besin değeri yüksek ve etkili olur.

Vitamin, Mineral ve İz Element Gereksinimi:
İnsanlar değişik yiyeceklerle beslenmekle vitamin ve mineral geresinmelerini karşılarlar. Her gün ekmek, meyve, sebze, et ve süt içmek faydalıdır. Hastalık anlarında insanın bünyesi daha fazla ve mineral gereksinmesi duyar.
Kısacası yukarıda anlatılanların bir özetini yaparsak, insanların yaşamlarını sağlıklı bir biçimde sürdürebilmeleri için bu ana besin maddelerine muhtaç olduklarını görüyoruz. Ancak sağlıklı bir yaşam için bu besin maddelerini gerekli oldukları miktarda almak önemlidir. Bu miktarlara dikkat etmezsek azı kadar fazlası da bize yarar yerine zarar getirir.

Kimler Neler Demiş?

Bildir
avatar
wpDiscuz