Enzim kaynakları neler? Nelerden enzim ürete biliriz?

0
16

Enzim çeşitleri

Enzimler yaşayan her canlıda bulunmaktadır. Ör­neğin bir mikroorganizma hücresinde veya mikroskopik bir canlıda bile 1000 çeşit protein olduğu ve bu­nunda büyük kısmının enzimler olduğu bilinmekte­dir. Bu nedenle enzimleri her canlıdan elde etmek olasıdır, ancak enzimin elde edileceği kaynağın pahalı olması doğal olarak maliyete etkili olacağından ucuz kaynaklar kullanılmaktadır. Yani bitkisel, hayvansal veya mikrobiyel olsun enzim elde edilecek kaynak ve­ya hammadde ucuz olmalı, her zaman kolaylıkla bulu­nabilmeli ve en önemliside istenilen enzim diğer mad­de veya proteinlerden kolayca ayrılabilmelidir.
Zamanımızda ister endüstriyel olsun ister klinik tıp ve eczacılıkta kullanılsın, bitkisel, hayvansal kaynak­lar ve mikroorganizmalardan enzimler elde edilebilmektedir.Örneğin, protein parçalayan enzimlerden olan papain, papaya bitkisinden, fisin incir bitkisin­den, nişasta parçalayan alfa-amilaz maltlanmış arpa­dan elde edilmektedir. Tripsin büyük baş hayvanların pankreaslarından, pepsin ise tavuk ve sığırların bazı sin­dirim organlarından sağlanmaktadır. Yumurta beyazın­dan lizozim denilen bir enzim ve henüz süt emmekte olan buzağıların 4. midelerinden ise “peynir mayası” dediğimiz bir proteaz enzimi veya rennin endüstriyel ölçekte üretilmektedir.

Enzim kaynağı olarak mikroorganizmalar, kolay çoğaltılabilmeleri gelişmelerinin zamana bağlı olmaması ve enzim oluşumunun kolay kontrol edilebilmesi vb. nedenlerle potansiyel kaynak olarak düşünülürler. Bit­kilerden elde edilen proteazlar yanında, bakterilerden de proteaz ve amilazlar, glikoz-izomeraz gibi endüstri­yel önemli enzimler elde edilmektedir. Ayrıca, glikoz oksidaz, katalaz, lipaz, laktaz vb. daha birçok enzim küf mantarlarından elde edilebilmektedir.

Enzim üretiminde en önemli aşama enzim kayna­ğının saptanmasıdır. Bundan sonraki aşama kaynaktan enzimin alınmasıdır. Mikroorganizmalarla enzim üreti­minde istenilen enzimi oluşturan mikroorganizma sap­tandıktan sonra bunun çeşitli yollarla çoğaltılması ve yeterli oranda çoğalmış olan mikroorganizma süspansi­yonundan enzim proteininin ayrılması gerekmektedir.

Eğer istenilen enzim hücre dışına salgılanıyorsa geliş­me ortamından, eğer hücre dışına salgılanmayıp hücre içerisinde kalıyorsa başka yollarla alınabilmektedir.

avatar
  Subscribe  
Bildir