Egzersiz nedir? Egzersizin faydaları neler

0
17

Neden egzersiz yapmalıyız

Evrenin en büyük prensiplerinden biri de denge prensibidir. Eğer Dünya, Güneş’e bugünkü me­safeden üç beş kilometre daha yakın olsaydı, bir ce­hennem gibi, üç beş kilometre daha uzak olsaydı, hayat olmayan donmuş bir çöl gibi olacaktı. Fakat gezegenimiz, Güneş’ten ideal bir mesafede denge­lenmiş olan bugünkü haliyle farklı canlı türlerinin ge­lişip yayılabildiği mükemmel bir konumdadır.

Dünya üzerindeki bütün maddelerin yapı taşları olan atomlar da, bu mükemmel denge için bir baş­ka örnektirler. Atom çekirdeği, nötron ve protondan oluşan son derecede harmonik bir yapıdır. Ancak, bu atomlardan birinin parçalanması ile yerleri sar­san nükleer güç ortaya çıkar. Dünyamızın her par­çası, ne kadar küçük olursa olsun, fonksiyonlarını yerine getirebilmek için tam bir denge içinde olmalıdırlar.

Aynı prensip vücudumuz için de geçerlidir. insan vü­cudu, evrende tam bir denge içinde olması gereken parça­lardan yalnızca biridir. Vücudu­muz öylesine bir yapıya sahip­tir ki, belli bir miktarda, ne az ne de çok, egzersize ihtiyacı­mız vardır. Aynı şekilde belli yi­yecek gruplarından, belli mik­tarda almamız gerekir. Günlük hayatın stres ve gerilimlerinden kurtulmak için de. belli miktarda uykuya ihtiyacımız vardır.

Bu ihtiyaçlarımıza cevap verememe veya bun­ları fazla almamız durumlarında (aşırı ya da yeter­siz beslenme, bir sporcunun surantrene olması gi­bi). fiziksel ve psikolojik dengemiz bozulacaktır. Bu ise sağlığımızı kaybetmemiz demektir. Dünya Sağ­lık Örgütü, sağlığı şu şekilde tarif etmektedir: “Mental (akli-psikolojik), fiziksel ve sosyal iyi olma hali.” Şu halde bu üç unsurdan birinin ortadan kalkması ya da aralarında uyumlu olmamaları, sağlığın kaybını getirecektir.

Bunun tersi durumunda, nerede denge varsa, orada sağlıktan söz edebiliriz
Bu noktada günümüz yaşam tarzına bir göz ata­lım. İlkel çağlarda hayatta kalabilmek için, koşmak,sıçramak, atmak gibi fiziksel aktiviteleri sürekli yap­mak durumunda olan insanoğlu, buluşları ile yaşa­mını kolaylaştırmış ve çevresini eskiye oranla daha iyi kontrol edebilir duruma gelmiştir. Bunun bir so­nucu olarak, fiziksel aktivite büyük oranda azalmış­tır. Kas gücü ile yapılan işler yerini mekanik güce, makinelere bırakmıştır. Ancak, fiziksel aktivitenin azalması ile beraber ortaya hipokinetik (yetersiz ha­reketle ilgili) hastalıklar çıkmıştır. Bunlar, özellikle ge­lişmiş ülkelerde daha yaygın olan, kalp-damar has­talığı, aşırı şişmanlık, yüksek tansiyon, psikolojik ra­hatsızlıklar, sık görülen baş ağrıları (stres, aşırı koş­turma ve hareketsizlikle bağlantılı), sinirlilik, bel ağ­rıları, kas krampları gibi problemlerdir.

Yüzyıl önce çok basit sebeplerden (enfeksiyon gibi) ölebilen insanoğlu, bugün tıbbi teknolojideki gelişmelerle birçok hastalığı kontrol edebi­lir duruma gelmiş ve insanın ortalama yaşam süresi eskiye oranla artmıştır. Ancak, bu kez de, biraz önce bahsettiğimiz gi­bi, stres ve yetersiz aktiviteye bağlanabilen hastalıklar yay­gınlaşmıştır.

Dengeli bir biçimde yaşa­yabilmek, sağlıklı olabilmek için düzenli egzersiz yapma­mız şarttır. Çünkü düzenli eg­zersizin sağlığı oluşturan unsurlara olan olumlu kat­kıları birçok araştırma ile ortaya konmuştur. Bunla­rı, yanı egzersizin sağlığa olan katkılarını inceleme­den önce, “ egzersiz” in ne olduğunu açıklamak ye­rinde olacaktır. Egzersiz, insanın fiziksel kapasite­sinin sınırları içinde kalıp, kendini zorlamadan ve spor gibi herhangi bir kurala uymadan yapılan aktivitedir. Örneğin, hayatı boyunca hiç egzersiz yap­mamış bir kişi, 5 dakika süre ile yavaş yürür, hafif koşar ya da bisiklete binerse, bu kişi egzersiz yapmış olacaktır. Bu aktiviteyi haftada en az 2-3 kez yap­mak ise düzenli egzersiz sayılacaktır. Ancak, ideal olan, en az 15-20 dakika süre ile haftada en az 3-4 kez egzersiz yapmaktır. Özellikle yeni başlayan ye­tişkin kişilerde, şiddeti ayarlamanın en iyi yolu, egzersiz sırasında nefes alıp-vermede güçlük çekilme­mesine, bir başka deyimle nefes-nefese kalmama­ya özen göstermektir. Egzersizin yapılmasında göz önüne alınması gereken kuralları bir başka yazımı­za bırakarak, bu yazımızda egzersiz yapmanın ge­rekliliğini vurgulamaya çalışalım. Bunun en iyi yolu da düzenli egzersizin insan vücuduna olan yararla­rını sıralamak olacaktır:

Düzenli egzersiz yapan kişilerin geniş ve temiz damarlara sahip olma eğilimleri fazladır. Bu da kan damarlarının tıkanmasını, dolayısıyla bir kalp hasta­lığını önleyici etki yapar. Aktif insanlarda kalp ka­sı kuvvetlenir ve daha fazla kanı vücuda pompalar.
Bu ise tansiyonu yüksek kişilerin tansiyonlarının düş­mesine yol açar ve dinlenme halindeki nabız düşük olur.

Düzenli egzersiz, vücut ağırlığını kontrolde esas­tır. Eğer bir kişinin fazla ya da aşırı kilo problemi var­sa, yalnızca diyette yapılan değişiklik yetersiz ve sağ­lıksız olacaktır. Egzersiz kalorileri yakmamıza yol açacağı için, vücuttan su ve kas kaybı yerine yağ kaybını kolaylaştıracaktır.

Düzenli egzersiz ve fiziksel aktivite, kas ve ek­lemler ile vücudu bir arada tutmaya yardım eden kas tendonları ve eklem bağları gibi yapıları kuvvetlen­direcektir. Uyluk ve bel kısmında esnekliği sağlamak ve karın-sırt kaslarını kuvvetlendirmek, birçok kişi­nin şikâyet ettiği bel ağrılarının önlenmesini sağlayacaktır.

Düzenli yapılan egzersiz, kan şekerinin dü­zenlenmesini sağlayarak şeker hastalığını önle­yici etkide bulunacaktır. Ayrıca, karaciğere olan etkileri “iyi kolesterol” diye adlandırabileceğimiz ko­lesterol seviyesini yükseltecektir.

Kas kütlesinin kaybını önlemede etki­li olan fiziksel aktivite ya da egzersiz, bunu sonucu olarak, yaşlan­ma ile ortaya çıkan metabolizmadaki dü­şüşü ve kilo kaybını önlemede etkili ola­caktır.

Yürüme ve hafif koşma (jogging) gibi vücut ağırlığı taşınarak yapılan ve kemiklere yük bindiren egzersizler, yaşlanma ile ortaya çıkan kemiklerdeki mineral kaybını önler.

Düzenli egzersiz yapan insan kendini iyi ve ener­jik hisseder. Uyku daha düzenlidir ve sabah kalkıl­dığında insan daha dinçtir. İnsanın normal duruşu (postür) fiziksel aktivite ile gelişir. Günlük stres ve gerilimlere karşı dayanıklılık artar. Ayrıca, sakatlık­lar ve hastalıklara karşı direnç de artar.

avatar
  Subscribe  
Bildir