Dünyanın ilk haritası ne zaman ve kim tarafından çizilmiştir?

0
126
KBN020020043_PL08, 5/18/11, 4:00 PM, 8C, 7992x10624 (0+31), 100%, PPro 01-2011, 1/80 s, R39.1, G7.9, B6.8

İlk dünya haritası ne zaman çizildi?
Yerküremizi bize tanıtmak için yapılan keşif gezilerinin oldukça geç başlamasının nedenleri şunlardı. Kıtaların ne biçimleri, ne konumları, ne de büyüklükleri bilinmiyordu, bunların sonucu olarak yer yüzünün biçimi de meçhuldü, ayrıca eski zamanlarda açık denizlerde gemilere nerede olduklarını bildirecek bir düzen sistemi de yoktu. Yeri ilk olarak bir küre şeklinde tasarlayan Pitagoras’lı ve bu İsa’nın doğumundan 500 yıl önceydi. Onun çizdiği ilk “harita” ise simgesel bir değer taşımaktan ileri gidemiyor ve kimsenin de pek işine yaramıyordu.
Aradan yuvarlak 2000 yıl geçtikten sonra Kartograflar (harita ressamları) yavaş yavaş yerimizin ne gibi bir şev olduğu hakkında daha esaslı bilgiler vermeyi başardılar ve o zaman onun küre şeklini bir yüzey üzerinde de göstermeyi becerdiler. Bu ilk olarak dünyanın onu sanatçı adıyla “Mercator” diye tanıdığı asıl ismi Gerhard Kramer olan bir harita sanatçısı tarafından yapıldı. O aynı zamanda ilk olarak bugün de kullanılan Koordinat sistemini kullanan kişiydi. Mercator yeryüzünü eslek (ekvator) tarafından birbirine eşit olarak bölünen iki kısma ayırdı. Kuzeye ve Güneye doğru buna koşut (paralel) olarak eş açıklıkta 90 enlem (daire veya derece) düşündü. Bunlara dikey olarak da 180 boylam (daire veya derece) ki onlara meridyan da denir, bunlar Kuzey ve Güney kutbundan geçerler. Boylam uzunluğu yer küresinin çevresine ve dolayısıyla birbirlerine eşittir, yani 40000 kilometre.
Bunlar eşlekte birbirlerinden 111 kilometre kadar uzaktırlar, fakat kutuplara doğru birbirlerine yaklaşırlar ve orada birleşirler. Enleme gelince onlar birbirlerinden olan 111 kilometre uzaklığı devamlı olarak korurlar, fakat kutuplara yaklaştıkça giderek küçülürler.
Bu enlem ve boylamlar ile yer küresi üstündeki bir noktanın saptanması pek dakik olmaz. Bunun için derecelerden sonra 60 yay dakikasına ve her yay dakikası da bu 60 yay saniyesine bölünür. Bir yay dakikası enlemde 1.852 metreye eşittir, işte bir deniz mili dediğimiz birim de buradan gelmektedir. Bir yay saniyesi ise 30 86 metredir. Boylam da ise doğal olarak bu iki birim ölçüsü de değişir.
Enlem ve boylamdan başka nevigasyon da (denizlerde geminin bulunduğu yeri saptamasında) Büyük Daireler denilen bir yardımcıdan da faydalanılır. Bu büyük dairelerin merkez noktaları yerin merkez noktasının üzerine düşerler. Onların konumu eşleğe göre olan açılarıyla ve eşleği beraberce kestikleri boylamlarla belirlenir. Bu büyük daireler yerin küreysel yüzeyinde iki nokta arasında en kısa yolu gösterir. Sabit bir rota izleyen bir gemi, büyük daire üzerinde hareket eden bir gemiden daha fazla yol kateder yalnız bu yüzden o devamlı olarak rotasını yeniden ayarlamak zorundadır.
HOBBY den

Kimler Neler Demiş?

Bildir
avatar