Doğal boyalar. Bitkilerden boya elde etmek.

0
122

DOĞAL BOYALARIN ELDESİ VE DOKUMACILIKTA KULLANIMI

Millet olarak, tarihi çok eskilere dayanan bir dokumacılık geçmişine sahibiz. Dokumaların kalitesi açısından bo­ya ve boyama yöntemleri çok önemlidir. Doğal boya hammaddelerinin memleket içerisinde ye­tişmesi, solmayan pastel renkler vermesi, solsa da suni bo­yalara nazaran daha güzel ve cazip olması özellikleriyle üzerinde durulması, yeniden canlandırmasına çalışılması ge­reken önemli bir konudur.

Bu çalışma unutulmaya yüz tutmuş yöntemleri ortaya çıkarıp, denenmiş veya denenmemiş boya bitkileri ile. yeni yöntemler uygulayarak, bilime, sanata, yurt ekonomisine, çev­re sağlığına katkısı yanında, yeni iş sahaları açabilecek olan doğal boya ve doğal boyalı dokumaları tanıtmayı amaçla­mıştır.

Bu çalışmada boya kaynağı olarak kayısı (Prunus armeniaca L.)’nın kabuk, yaprak ile gövdesi, soğan (Allium cepa L.). aspir (Corthamus tinctorius L.) kök boya (Rubia tinctorum L.) labada (Rumex conglomeratus) üzerinde çalışılmış ve değişik yörelere ait boyanmış örnekler toplanıp, boyama yöntemleri belirlenmiştir.

Bu bitkiler, mordansız ve mordanlı boyama (ön mordanlama, tek banyo yöntemi ve son mordanlama) yöntemlerine tabi tutulmuştur.

Soğan, aspir, kayısının kabuk, yaprak ve gövdesi ile ya­pılan çalışmalar, uluslararası bir renk atlası olan Europa Skala’ya göre değerlendirilmiş, bütün boyanan ve toplanmış örnekler fotoğraf albümlerinde toplanmıştır.

Kayısıdan boya elde edilmesine ilişkin daha önce her­hangi bir çalışma yapılmamıştır. Bu bitkinin kabuk, yaprak ve gövdesi İle uzun süre çalışılmıştır. Netice olarak kayısının çok iyi bir boya madde kaynağı olduğu ortaya çıkarılmıştır.

Kayısı boya kaynağı olarak dokumacılıkta kullanılırsa, ülke­miz ekonomisi için çok önemli olacaktır. Çünkü kayısının yapraklarının kullanım alanı yoktur Kabuk ve gövdesi ise, budama esnasında atılmakta veya yakacak olarak kullanılmaktadır. An­cak bu kısımlar boyamadan sonra da aynı işleme tabı tutu­labilir.

Sonuç olarak, doğal boyalar dokumacılıkta kullanılırsa hem boya dış alımı ve böylelikle dışa bağımlılık azalacak, hem de dokumalarda kaliteyi yükselterek fiyatların yükselmesine neden olacaktır. Böylelikle yurdumuza iki şekilde döviz girdi­si sağlanacaktır.

avatar
  Subscribe  
Bildir