Dilimizle tadı nasıl algılarız?

0
30

TAT DİLDE NASIL ALGILANIR ?

Tat, bazı cisimlerin tat alma organı üzerinde bir duyu bırakma özelliği ve bırakılan bu duyumun kendisi olarak tanımlanır. Yani kısaca, cismin dil tarafından algılanan özellikleridir tat. İnsanda tat yalnız ağız düzeyinde algılanır. Burun delikleriyle alınan koku, çok daha büyük bir ayrım gücü ve çok düşük bir eşiğe sahip olduğu için, koku, tadı büyük ölçüde etkiler. Dilin son derece gelişmiş olan dokunsal duyarlılığı da kıvam ve ısıların çok ince algılanmasıyla bu işleme katkıda bulunur. Tat duyusunun önemi kişinin isteğine, dokuların özel besleyici maddelere gereksinimine göre de­ğişmektedir.

Tat duyusu, özellikle dil üzerinde bulunan papilla denen karmaşık organcıkiarın üzerinde kümelenmiş  tat tomurcukları olarak adlandırılan re­septörler (alıcılar) tarafından algılanır. Tomurcuk­lar ağız boşluğunun değişik kısımlarında da yer alırlar. İnsanda sayıları toplam olarak 9000 – 10000 kadardır. Çocuklarda sayıları çok daha faz­ladır. Kırkbeş yaşından sonra bir çoğu dejenere olduğu için tat duyarlılığı giderek azalır.Tomurcuklar 50-70 mikron büyüklüğünde, oval yapılardır. Her bir tomurcukta destek hücrele­ri ve 5 – 8 arasında tat reseptörleri denilen tüy hücrelerinden yapılmıştır. Reseptör hücrelerin her birinin serbest yüzeyinde tat boşluğuna uzanan bir çok tüy (mikrovilli) uzantısı vardır. Resöptörûn diğer yanında oluşacak duyuyu beyne taşıyacak sinir uzantısı sıkıca hücreye yapışır. Her hücre­den çıkan bu uzantılar blrleşerek, sinir lifini yapar­lar.

Tat duyusu üç kafa çifti siniri ile alınır. Bu si­nirler, yüz siniri (Nervus Facialis), dil-yutak siniri (N. Glossopharyngeus) ve vagus siniridir. Dilin üç­te iki ön kısmından gelen tat lifleri, yüz sinirinin dalı olan chorda tympani içine girerler. Geride ka­lan 1/3’lük kısım dil-yutak siniri ile beyin sapına ulaşır Dilin dışında diğer bölgelerden gelen tat duyuları ise vagus aracılığıyla beyin sapına gider. Beyin sapında bu üç sinirin, tat duyusunu taşıyan kısımları bir araya gelerek çapraz yaparlar (sağ­daki sinir, sol beyin korteksine, soldaki sağ beyin korteksine) ve beyin korteksinin gyrus postcentralis denilen, periferden gelen duyuların yorumlandı­ğı alanda sonlanırlar. Tat duyusunun kendine has (konuşma, görme gibi) bir kortikal alanı yoktur. Fakat yüzün den duyusunu alan gyrus postcentralis bölümünde temsil edilirler.

avatar
  Subscribe  
Bildir