Di Herkulis çift yıldızı hakkında bilgi kısaca

0
8

“ Dİ HERCULİS” ÇİFT YILDIZI

Bu çift yıldız sisteminde, iki dev yıldız ortak küt­le merkezi etrafında 10.55 günlük bir dönemle elip­tik yörüngelerde hareket etmektedir. Bu çift yıldız sis­teminde birinci ilginç nokta, yörünge hareketi sıra­sında yıldızlardan birinin diğerini örtmesidir. Ay tu­tulmasına benzeyen bu olayda her 10.55/2 günlük dönemlerle sistemin toplam ışığında düşmeler olur.
Bu ışık düşmesinden, tutulma anları saniyenin ke­sirleri mertebesinde doğrulukla saptanabilmektedir.

Bu çift yıldız sisteminin tutulma gözlemle­rinden anlaşıldığına göre, yıldızlardan birinin diğerine göre göreli eliptik yörüngesi uzayda sabit de­ğil, fakat yavaş yavaş dönmektedir. Bu dönme göz­lemlerden yüzyıl için bir açı derecesi bulunmuştur.

Bu dönme değerinin Newton mekaniğine göre 1 °.93, genel relativiteye göre de 2°.34 olması gerekmek­tedir. Burada, gözlemlerle teorinin neden uyuşma­dığı henüz anlaşılmış değildir. Toronto Üniversitesinden J.Moffet adlı astrofizikçinin geliştirdiği teo­riye göre, gözlemsel değer yeteri doğrulukla açıklanabilmektedir. Bu durumda Einstein teorisinin bir ba­kıma eksik olabileceği düşünülmektedir. Diğer taraf­tan Japon astrofizikçi N.İ. Shakura’ya göre, çift yıl­dız sisteminde yıldızların dönme eksenleri yörünge düzlemine göre 30° eğikse, söz konusu yörünge dönmesi Einstein kuramıyla yeteri doğrulukta açıklanabilmektedir; ancak sistemde yıldızların dönme eksenlerinin bu kadar eğik olması başka bir teoriye ters düşmektedir.

avatar
  Subscribe  
Bildir