Dalgalar en fazla na kadar yükselebilir, en yüksek dalga kaç metre?

0
139

Dalgalar en fazla na kadar yükselebilir?

Bilginler genellikle rüzgarın fırtınalı bir denizin dalgalarını yuvarlak olarak 15-16 metre (ki bu
5 katlı bir bina demektir.) den fazla yükselecek şekilde üfleyemeyeceğini söylerler. Bu yüksekliğin üstünde ya dalgalar kendi ağırlıklarını taşıyamadıklarından kırılırlar, ya da karşısında hiç bir engel tanımayan rüzgarın şiddetinin etkisi altında parçalanırlar.

Fakat acaba birçok tecrübeli gemicinin anlattıkları birden karşılarına çıkan ve bu sınırın çok
üstüne yükselen o «öldürücü dalgaları» izah etmek nasıl kabil olur?
Mesela 40 yıl kadar önce Michelangelo Transatlantiği Atlantik Okyanusundan geçerken
oldukça kuvvetli bir rüzgarla ve 10 metre kadar yüksekliğinde dalgalarla karşılaşmıştır, birden bire gecenin ortasında, kaptanın tahminine göre, karşılarına 20 metre yükseklikte dalgalar çıkıverdi. Bunlar öyle müthiş bir kuvvetle gemiye çarptılar ki geminin 8 santimetre kalınlığındaki çelik bodoslama levhaları yassılaştı, kaptan köprüsünde 10X20 met-
relik bir delik açıldı ve geminin içindeki çelikten kamara duvarları parçalanarak üç kişinin ölümüne sebep oldu.

Aslına bakılırsa bilginlerin böyle arada bir rastlanan bu cins dalgalar için de bir izahları vardır. Onlar deniz yüzeyinin, birçok çeşitli fırtınalara ait «dalga katarlarının» geçit resmi alanı olduğunu belirtirler, bunlardan bazıları eski ve çok uzak, bazıları da yeni ve çok yakındırlar. Türlü yönlerden gelen bu dalgalar birbirleriyle karşılaşınca, ne şekilde birleşeceklerini kimse bilemez. Bazen birinin tepesi ötekinin dibine düşer ve böylece iki dalga beraberce ortadan kaybolur ve o müthiş fırtınanın ortasında bir an için hareketsiz sakin bir alan meydana gelir.

Fakat başka bir zamanda da iki hatta üç veya dört tepe birbiriyle buluşurlar ve bir iki saniye için birbirlerinin üstlerine çıkarak o müthiş öldürücü dalgayı yaratırlar.

Şimdiye kadar güvenilir bir şekilde haber verilen en büyük dalga Amerikan Bahriyesinin Ramapo şilebinin 1933 yılında Pasifik Okyanusunda dehşetli bir fırtına sırasında karşılaşmış olduğu dalgadır. Tamamiyle usule uygun olarak hazırlanan vesikalara ve gemi subaylarının trigonometrik hesaplarına göre ilk önce 27 – 30 metreden başlayarak 32 – 35 metreye kadar yükselen dalgaların bir geçit resmi ile karşılaşılmış, daha sonraları tepesi ile dibi arası 38 metre kadar olan bir dalga ölçülmüştü.

Bu tabi insanı hayretler içinde bırakır. Denizler o kadar geniş ve insanın gezileri sırasında bulunduğu alan o kadar küçüktür ki daha yüksek dalgalar meydana getiren daha şiddetli fırtınaların gözden kaçmış olması muhakkaktır.

Kıyılara çarpıp kırıldığını görmeye alışık olduğumuz dalgalar bu kadar yüksek değildirler. İs-
tatistikler Birleşik Amerika Kıyılarındaki dalgaların yüzde sekseninin 25 santimden yüksek olmadığını ve genellikle etrafta farkına varacak kimsenin bulunmadığı kış aylarında 3 metreye kadar çıktıklarını tespit etmiştir. Hatta dalga üzerinde uzak mesafelere giden Havailerin kıyılarında bile 4 metrelik dalgalar önemli bir olay sayılarak kayıtlara geçer. Mamafi başka Pasifik kıyılarında 12-14 metre yüksekliğindeki dalgalara rastlamak mümkündür.

Kimler Neler Demiş?

Bildir
avatar
wpDiscuz