Buzullar Erirken Belgeseli

0
87

Yer yüzünün yüzde onu buzul karı ve buz kaplı. Gezegenimiz işindikça bu donmuş şu gittikçe hızlı bir oranda erimeye başlıyor bunun dünyadaki deniz seviyelerinde felakete varan bir etkisi olması mümkün. NewYork gibi kıyı kentleri birkaç metre denize bata bilir kabusu andıran bu ürkütücü senaryo korkunç bir gerçeğe dönüşebilir.
Dünya gittikçe ısınıyor kayıtlara geçen en sıcak 12 yıl 1990 dan beri yaşandı küresel ısınmanın sonuçları felaket olabilir.
Bazı bilim insanları daha güçlü ve daha sık kasırgalar olucağını söylüyor. Orman yangınları sıklasıcak, çölleşme articak, ve atmosferdeki karbondioksid rekor düzeylere ylaşınca kuraklık fazlalasıcak. Şimdiden yaşanmaya başlayan bir sonuç buzul erimeleri son veriler uzmanların düşündüğünden dahada hızlı gerçekleşitiğini gösteriyor.
Buzullar 9 yasındaki çocukların gelecekteki yaşamını nasıl değiştirecek?
Buzullar yeryüzü iklimini dengede tutmakta anahtar rolü oynar hemen her kitada bulunurlar ve yeryüzünün yaklaşık 15 milyon km/kare alanını kaplarlar. Bu buz küplelerinin dünyadaki tüm buzulları simgelediklerini varsayarsak 90% dan fazlası Antarktıka’da neredeyse 8% i Grönland’da ve 0.7%’sı kuzey Amerika, Asya ve dünyanın geri kalanında bulunuyor demektir 0.1% yani 41km/kare hacmindeki buz Alaşkadadır en belirgin ve dramatik buzul erimesine işte burda Alaska’da raşlanıyor.
Burası Alaskanin güney doğusundaki buzul körfeszi, burdaki buzullar neredeyse dünyanın her yerinden dahada hızlı eriyorlar birleşik devletler jeolojik araştırmadan buzul bilimci Brus Mornia alaska buzulları konusunda önde gelen bir uzman. Nasıl değiştiklerini 1974 yılından bu yana belgeliyor.
Temmuz 2006 Mornia yıllık araştırma gezisi için buraya geliyor buzulların iklim değişimine nasıl tepki verdilklerine dahil tepki topluyor erimelerini belgelemek için neredeyse 40 yıllık süreçte çektiği fotoğraflardan yararlanıyor.
Molnia kıyıya çıkıyor yakından bakınca düşündüğünden dahada kötü büzüldan akan iki büyük dere önemli ölçüde erime olduğunu gösteriyor,
Molnia özenle topladığı verilerden çarpıcı bir sonuç çıkartıyor kendisinin ve meslektaşlarını yaptığı araştırmalar sonucu alaskanin büyük vadi buzullarının çoğunun artık inceldiğini ve küçüldüğünü rapor edebilir, bu dünyada kaydedilen en hızlı küçülme oranı.
Dünyadaki daha buzullarıda aynı kaderi paylaşıyor 98% den fazlası eriyor, bilim insanları dağa buzullarındaki toplam erimenin küresel deniz seviyesini yaklaşık 30santim yükselteceğini hesaplıyor bunun büyük bölümü önümüzdeki yüzyıl içersidinde gerçekleşmesi mümkün. Buzulların nasıl yokolduklarını anlamak için aslında ise nasıl oluştuklarından başlamalıyız. Bir buzul yıllarca yağan kar sonucu oluşur, kar kristalize olur kendi ağırlığı altında buza dönüşür ve bir buzul doğar, buzullar hareketsiz görünelerine rağmen aslında hareket ederler 2003 te bilim insanları oluçtükleri bir büzülün yılda neredeyse 13km hareket ettiklerini gördüler yani günde ortalama 34 metre. Yer çekiminin etkisiyle bir buzul yamaç aşağı doğru akmaya başlar, Molnia bunun nasıl olduğunu tutkal, şu ve çamaşır deterjanından oluşan bir maddeyle gösteriyor büzülün yamaç aşağı nasıl toprak sürüklediğini göstermek amacıyla çamur ilave ediyor.
Hareket hızları buzun denize buz dağı olarak iletilme hızını belirler bir buzul banka hesabı gibidir büzula yağan kar eriyenden fazlaysa birikim artar buna sağlıklı bir buzul denir, eğer yağan kar eriyenden azise buzul küçülmeye başlar bunada sağlıksız bir buzul denir.

Kimler Neler Demiş?

Bildir
avatar
wpDiscuz